Bijen

Hoe maken bijen honing? Van nectar tot honing in 5 stappen

Imker inspecteert een honingraat vol bijen naast bloeiende fruitbomen en een pot honing.

Bijen maken honing door nectar te verzamelen, deze in de bijenkast te verwerken en veel vocht te laten verdampen. Tijdens dat proces voegen ze eigen stoffen en enzymen toe. De nectar wordt in honingraatcellen opgeslagen en verder ingedikt. Wanneer de honing voldoende is gerijpt, sluiten de bijen de cellen af met een dun laagje bijenwas. Dit sluit aan bij de wettelijke Europese omschrijving van hoe honing door honingbijen wordt gevormd.

Wat is nectar?

Nectar is een suikerrijke vloeistof die bloemen produceren om bestuivers aan te trekken. Honingbijen zuigen nectar op en vervoeren deze in hun honingmaag naar de bijenkast. Daar wordt de nectar verder verwerkt.

Welke nectar beschikbaar is, hangt af van de bloemen die bloeien, het seizoen, het weer en de omgeving van het bijenvolk. Daardoor kan honing per oogst verschillen in kleur, geur en smaak. Wil je weten welke planten veel voedsel bieden aan bijen? Lees dan ook ons artikel over de beste planten en bloemen voor bijen.

Hoe wordt honing gemaakt?

Hoe wordt honing gemaakt nadat de haalbij terugkeert naar de kast? Het proces bestaat grofweg uit vijf stappen:

  1. De haalbij verzamelt nectar bij bloemen en brengt die naar het bijenvolk.
  2. In de kast wordt de nectar doorgegeven en gemengd met stoffen en enzymen van de bijen.
  3. De nectar wordt verdeeld over de cellen van de honingraat.
  4. Een groot deel van het water verdampt. Bijen helpen de luchtcirculatie door met hun vleugels te waaieren.
  5. Zodra de honing voldoende is ingedikt en gerijpt, sluiten de bijen de cel af met bijenwas.

De Europese definitie van honing beschrijft hetzelfde kernproces: honingbijen verzamelen nectar of andere natuurlijke bronnen, verwerken die met eigen stoffen, onttrekken vocht en laten de honing in de raat rijpen. Voor de honingsoorten van Honing Brabant draait het om nectar uit bloemen en bloesems.

Waarom maken bijen honing?

Waarom maken bijen honing? In de eerste plaats voor zichzelf. Honing is een energierijke voedselvoorraad voor het bijenvolk. Honingbijen overwinteren als kolonie. Wanneer buiten weinig nectar beschikbaar is, gebruiken ze de opgeslagen honing.

Daarom hoort zorgvuldig omgaan met de voedselvoorraad bij goed imkerschap. Een imker oogst niet zomaar alles wat in de kast aanwezig is; het bijenvolk moet voldoende voedsel houden. Ook de Nederlandse Bijenhouders Vereniging benadrukt het belang van voldoende voedselreserve na het afnemen van honing.

Bij Bestuiving Brabant staat de verzorging van sterke bijenvolken centraal.

Waar komt honing vandaan?

Waar komt honing vandaan bepaalt voor een belangrijk deel de smaak en het karakter. Bij bloemenhoning verzamelen bijen nectar van verschillende bloemen en planten. Daardoor kan iedere oogst iets anders ruiken, smaken of kleuren.

Bekijk de Bloemenhoning van Honing Brabant als je meer wilt weten over deze milde, bloemige honing.

Bij lindehoning is de nectar voornamelijk afkomstig van lindebloesem. Dat geeft deze honing zijn frisse, aromatische en licht muntachtige karakter. De Lindehoning van Honing Brabant komt uit Dongen-Vaart, waar de bijenkasten in een omgeving met lindebomen staan.

Honing is dus een natuurproduct. Bloei, seizoen, weer en standplaats hebben invloed op wat uiteindelijk in de pot terechtkomt.

Wat is honing slingeren?

Honing slingeren gebeurt pas nadat de bijen de honing hebben gemaakt en laten rijpen. De imker haalt geschikte honingramen uit de honingkamer en verwijdert de wasdekseltjes van verzegelde cellen. Daarna gaan de ramen in een honingslinger. Door de draaiende beweging komt de honing uit de raat en kan deze worden opgevangen. De Nederlandse Bijenhouders Vereniging beschrijft ontzegelen en slingeren als onderdeel van het oogstproces.

Het onderscheid is belangrijk: de bijen maken de honing; de imker oogst en slingert de rijpe honing. Bij Honing Brabant wordt de honing in eigen beheer geslingerd. Lees meer over rauwe honing van de imker.

Veelgestelde vragen over hoe bijen honing maken

Hoe maken bijen honing van nectar?

Bijen verzamelen nectar, voegen er eigen stoffen en enzymen aan toe en laten veel water verdampen. Daarna bewaren ze de gerijpte honing in afgesloten honingraatcellen.

Maken alle bijen honing?

Nee. Niet alle bijensoorten leggen honingvoorraden aan zoals honingbijen. Honingbijen leven in kolonies en slaan honing op als voedselreserve.

Waarom verschilt honing per oogst?

De beschikbare bloemen, het seizoen, het weer en de locatie van het bijenvolk bepalen welke nectar wordt verzameld. Daardoor kunnen kleur, geur, smaak en structuur natuurlijk variëren.

Van bloem tot honingpot

Hoe maken bijen honing? Het begint bij nectar en eindigt na verzamelen, verwerken, indikken en rijpen als honing in de raat. Pas daarna komt de imker in beeld om rijpe honing te oogsten en te slingeren.

Benieuwd naar honing uit Brabant met een duidelijke herkomst? Ontdek de Bloemenhoning en Lindehoning van Honing Brabant en proef hoe bloei, seizoen en omgeving invloed hebben op iedere oogst.

Volgende lezen

Lindehoning: smaak, werking en voordelen van deze honing